Odpowiedzialność sprzedawcy za sprzedaż samochodu pochodzącego z przestępstwa

Do napisania niniejszego artykułu skłoniło mnie następujące pytanie czytelnika:

„Zakupiłem pojazd od firmy zajmującej się sprowadzaniem takich aut. Po prawie 3 miesiącach mój samochód został zatrzymany i odebrany mi. Po pół roku dostałem postanowienie, że pojazd został skradziony na terenie Niemiec, i że prokuratura ma go zwrócić właścicielowi. W związku z tym wszystkim z zostałem bez samochodu i bez pieniędzy, co mam zrobić?”

Osoby, które kupiły używany samochód często nie wiedzą, że ustawodawca dał im możliwość obrony w sytuacji gdy zakupiony przez nich samochód pochodzi z przestępstwa. Kupujący może, po tym jak dowiedział się o nielegalnym pochodzeniu zakupionego pojazdu, wystąpić przeciwko sprzedającemu z powództwem z tytułu rękojmi za wady prawne rzeczy sprzedanej.

Rękojmia to odpowiedzialność sprzedawcy za wady sprzedanej rzeczy, w tym wypadku używanego samochodu. 

Jaka odpowiedzialność za wady sprzedanego pojazdu pochodzącego z przestępstwa?

Wady kupowanego pojazdu można podzielić na dwie grupy:

  • wady fizyczne

  • wady prawne

Dochodzić roszczeń z tytułu rękojmi za wady fizyczne można wtedy, gdy pojazd posiada uszkodzenia mechaniczne zmniejszające jego użyteczność lub wartość, albo gdy samochód nie ma ma właściwości (np. elementów wyposażenia), o których istnieniu zapewniał sprzedawca.

Interesujące nas w artykule wady prawne pojazdu mają charakter bardziej abstrakcyjny, częstokroć są trudniejsze do zlokalizowania od uszkodzeń mechanicznych samochodu, ale ich uciążliwość dla kupującego jest taka sama lub jeszcze większa, w szczególności gdy wada dotyczy nielegalnego pochodzenia samochodu.

Należy podkreślić, że inaczej jest ukształtowana odpowiedzialność za wady rzeczy sprzedawanej jeśli sprzedawcą pojazdu jest komis, a inaczej jeśli osoba nie zajmująca się zawodowo handlem pojazdami. Komis, jako profesjonalista ponosi odpowiedzialność na zaostrzonych zasadach, regulowanych w ustawie o sprzedaży konsumenckiej. W tym artykule skoncentruje się na opisaniu sposobu uzyskania odszkodowania, zwrotu ceny lub jej obniżenia z tytułu rękojmi od osoby, która nie prowadzi komisu, a samochodami handluje okazyjnie

Zgodnie z art. 556 § 2 k.c. „Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej albo jeżeli jest obciążona prawem osoby trzeciej; w razie sprzedaży praw sprzedawca jest odpowiedzialny także za istnienie praw (rękojmia za wady prawne).”

Klasycznym przykładem wady prawnej jest sprzedaż rzeczy, która nie jest w świetle prawa własnością sprzedającego, a więc pochodzi np. z kradzieży czy z przywłaszczenia.

Warunkiem odpowiedzialności sprzedawcy jest to, że kupujący nie wiedział o istnieniu wady w momencie zakupu samochodu. Nie możemy więc dochodzić roszczeń z tytułu rękojmi jeśli wiedzieliśmy, że kupujemy samochód pochodzący z niepewnego źródła.

Podsumowując, dzięki wprowadzeniu do Kodeksu cywilnego regulacji rękojmi za wady prawne, po stronie sprzedawcy samochodu pojawia się odpowiedzialność. Aby ta odpowiedzialność miała swój wymiar praktyczny, ustawodawca przyznał kupującemu szereg uprawnień:

  • prawo do odstąpienia od umowy sprzedaży;

  • prawo żądania zwrotu ceny pojazdu;

  • prawo do żądania obniżenia ceny pojazdu;

  • prawo do żądania naprawienia szkody, którą poniósł w związku z zakupem kradzionego samochodu;

  • prawo dochodzenia od sprzedającego zwrotu ceny pojazdu w wypadku, gdy samochód został odebrany przez osobę trzecią.

Sposób korzystania z wymienionych uprawnień i dochodzenia roszczeń został opisany szczegółowo artykule Wezwanie do zapłaty wraz z oświadczeniem o odstąpieniu od umowy sprzedaży kradzionego samochodu.

Odpowiedzialności sprzedawcy za wady prawne nie wyłącza nawet fakt, że o wadach tych nie wiedział. Dzięki wprowadzeniu do Kodeksu cywilnego instytucji rękojmi za wady prawne rzeczy kupujący samochód pochodzący z przestępstwa ma prawo do dochodzenia swoich praw w momencie, gdy Policja odbiera mu pojazd i ma szerokie uprawnienia względem sprzedającego.

Autor: Adw. Mariusz Stelmaszczyk 

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk – e – mail: biuro@adwokat-stemaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły i oznaczony tagami , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

11 odpowiedzi na „Odpowiedzialność sprzedawcy za sprzedaż samochodu pochodzącego z przestępstwa

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

  2. janusz pisze:

    Kupiłem niestety taki samochód. CBŚ stwierdziło, że pochodzi z przestępstwa. Dwa lata po zakupie został mi zabrany, potem oddany jako osobie godnej zaufania. Niezwłocznie po zabraniu auta, doręczyłem sprzedawcy odstąpienie od umowy. Proszę mi powiedzieć, ile mam czasu na ewentualne skierowanie sprawy do sądu, aby odzyskać swoje pieniądze?

    • Szymon_Wesling pisze:

      Szanowny Panie Januszu,
      Jeżeli dokonał Pan zakupu prywatnie, nie jako przedsiębiorca – to zgodnie z art. 118 k.c., termin przedawnienia roszczeń majątkowych przeciwko przedsiębiorcy wynosi 10 lat. Termin jest liczony od momentu, kiedy minął termin na zwrot zapłaconej kwoty przez przedsiębiorcę.

  3. Adam B pisze:

    Witam,w kwietniu 2014 kupiłem samochód w komisie.Po dwóch miesiącach auto zostało zabezpieczone i zdane mi na przechowanie.Doszło do przywłaszczenia.Właściciele oddali auto w komis,komis sprzedał innemu komisowi i po 3 miesiącach Ja zakupiłem auto otrzymując Fakturę -marżę.Postępowanie karne trwało ok 2 lat,w czasie których pisałem do Swojego komisu o zwrot pieniędzy za wadę pojazdu,liczne jego odpowiedzi powołując się na art 169. iż to ja jestem właścicielem,bądź toczy się postępowanie karne i poczekać trzeba na werdykt,sprawiły że założyłem sprawę właścicielom o ustalenie prawa własności (tak polecił radca prawny).Sprawa została zawieszona gdyż auto było już ujęte w sprawie karnej.Sprawa karna się skończyła,werdykt że auto muszę oddać (mnie w sprawę karną jako poszkodowanego nie dało się włączyć).Odblokowała się sprawa cywilna w której również stwierdzono że auto ma zostać oddane (był sfałszowany podpis) Teraz pozostaje mi sądzić się z komisem.Ale z jakiego tytułu.Jakiej kwoty mogę się domagać,poniosłem koszta zakupu auta koszta rozprawy cywilnej,adwokata i prawdopodobnie jeszcze muszę założyć sprawę komisowi.Pozdrawiam

    • Szymon_Wesling pisze:

      Szanowny Panie Adamie,

      Jeżeli w toku postępowania karnego okazało się, że samochód, który został Panu oddany na przechowanie, stanowi własność innej osoby – organ prowadzący postępowanie powinien wydać postanowienie w przedmiocie dowodów rzeczowych – nakazujące zwrócić pojazd konkretnej osobie. W takiej sytuacji Panu, jako osobie, której prawa zostały naruszone – przysługuje zażalenie na to postanowienie, o czym powinien zostać Pan pouczony w treści postanowienia.
      Jeżeli dokonał Pan zakupu na terenie Polski, kupił Pan samochód w dobrej wierze (sprawdził Pan przed zakupem, czy samochód nie jest np. kradziony i nie stanowi własności innej osoby) oraz od dnia potencjalnej kradzieży upłynął okres 3 lat – na podstawie art 169§2 k.c. staje się Pan właścicielem pojazdu.
      W sytuacji, kiedy samochód, który Pan kupił posiada wadę prawną – stanowi własność innej osoby, powinien Pan złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedawcy tj. Komisowi. Komis jako sprzedawca bezwarunkowo odpowiada za wszelkie wady – w tym też prawne sprzedawanego pojazdu. Złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy uprawnia Pana do kierowania w dalszej kolejności względem sprzedawcy pozwu o zapłatę W pozwie może Pan żądać od właściciela zwrotu kwoty, którą zapłacił Pan za pojazd, a ponadto także kwoty, stanowiącej szkodę, którą Pan poniósł przez to, że zawarł Pan umowę z komisem nie wiedząc o istnieniu wady prawnej. Są to koszty związane z zawarciem samej umowy, koszty przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz koszty procesu.

  4. Hubert pisze:

    Witam, mam następujący problem: dnia 05.11. 2016 nabyłem auto od prywatnej osoby nie wpisanej w dowod rejestracyjny. Osoba ta dała mi wczesniejszą umowe kupna – sprzedaży z poprzednim właścielem, który już jest wpisany w dowód rejestracyjny.. Umowa została spisana 05.11.2016 on zas umowe z poprzednim właściciel spiasał według umowy ktorą mi pokazała dnia 10.07.2016..W dniu dzisiejszym policja zabrała mi auto w celu zabezpieczenia go w trakcie toku postępowania..ponieważ poprzedni właścieciel auta, który jest w dowodzie rejestracyjnym poinformował policje iż sprzedał auto chłopakowi od którego ja kupiłem na umowe kupna sprzedaży ale sposob zapłaty miał być przelew, którego do dnia dzisiejszego nie wykonał.. tak ma również na umowie a i na jego umowie data sprzedaży to 04.11.2016 a ja od chłopaka auto zakupiłem 05.11.2016 wiec umowa, która dostałem została podrobiona.. pytanie: jakie są szanse zeby auto zostało przy mnie.. wcześniejszy włascieciel poprostu zaufał kupujacemu ze on wyśle przelew a tego nie uczynił.. ja Auto zarejestrowałem już na siebie dnia 07.11.2016 a poprzedni właścieciel o fakcie oszustwa zawiadomił policje dopiero 08.11.2016.. a i czy do tej sytuacji mozna przypisać art169 paragraf 2? Wydanie rzeczy przez właściciela innej osobie na skutek podstepu jest równoznaczne z jej utraceniem art169par2?? czy na podstawie tego auto bede musiał oddac poprzedniemu właścicielowi..gdzie poprzedni właściciel wydajać kupującemu auto wydał dwa kluczyki, karte pojazdu, dowód rej i ksiązki servisowe na podstawie sfałszowanego przelewu..a on nawet nie sprawdził stanu konta, czy on również bierze za to jakąs odpowiedzialność z powodu zaniechania i niesprawdzenia konta? dziekuje i pozdrawiam

    • Szymon_Wesling pisze:

      Szanowny Panie Hubercie,

      Wcześniejszy właściciel samochodu, w sytuacji w której nie otrzymał zapłaty za sprzedany samochód – powinien na podstawie art. 491 k. c. wyznaczyć odpowiedni termin kupującemu i zagrozić odstąpieniem od umowy. Jeżeli kupujący nie uiściłby wymaganej kwoty, wcześniejszy właściciel samochodu może zażądać od niego zwrotu pojazdu.

      Jeżeli jednak nastąpiła sytuacja, w której wcześniejszy właściciel zgłosił na policję popełnienie przestępstwa oszustwa tj. doprowadzenie go do niekorzystnego rozporządzenia swoim samochodem za pomocą wprowadzenia go w błąd (sytuacja, w której kupujący zobowiązał się do zapłaty za samochód mając jednak w planie nie uiszczenie jakiejkolwiek zapłaty) i w tym celu osiągnął korzyść majątkową (uzyskał samochód), to w takiej sytuacji Pan na podstawie art. 169 k.c. kupując samochód od „kupującego”, nabyłby własność tego samochodu dopiero po upływie 3 lat od chwili utraty samochody przez wcześniejszego właściciela.

      Jeżeli samochód który Pan kupił od „kupującego” zostałby zwrócony „wcześniejszemu właścicielowi”, to w takiej sytuacji może Pan złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy z uwagi na wadę prawną samochodu i żądać od „kupującego” zwrotu gotówki.

  5. Rafał pisze:

    Witam,
    W maju 2015 roku policja w Niemczech zatrzymała mój samochód pod pretekstem kontroli gdyż istniało przypuszczenie, że samochód pochodzi z kradzieży. W lipcu 2015 roku zostałem oskarżony przez prokuraturę w Niemczech o rzekomym paserstwie. Nie dostałem natomiast informacji czy mój samochód faktycznie pochodzi z kradzieży ponieważ cały czas przeprowadzano kontrolę. Dopiero w sierpniu 2016 roku otrzymałem informacje z prokuratury w Niemczech, że mój samochód faktycznie pochodzi z kradzieży i został on zwrócony do właściciela.
    Moje pytanie brzmi: od którego momentu należy liczyć czas na odstąpieni od umowy kupna sprzedaży samochodu pomiędzy osoba fizyczna a przedsiębiorcą okazyjnie handlującym samochodami. Czy od momentu zatrzymania samochodu ( maj2015), czy od momentu podejrzenia mnie o paserstwo (lipiec2015) czy od momentu przesłania mi postanowienia prokuratury w Niemczech, że samochód pochodzi z kradzieży. Zaznaczam, że do sierpnia 2016 roku wierzyłem, ze samochód wróci do mnie ponieważ nie miałem żadnych decyzji ani postanowień co do mojego samochodu. Dochodzenie z tytułu przestępstwa paserstwa zostało wobec mnie umorzone.

    Z góry dziękuję za odpowiedź.

    • Szymon_Wesling pisze:

      Szanowny Panie Rafale,

      Jeżeli dokonał Pan zakupu samochodu na terenie Polski, to w takim wypadku – zgodnie z art. 568§3 k.c. może Pan odstąpić od umowy kupna sprzedaży pojazdu w terminie 1 roku, licząc od dnia stwierdzenia wady. Jeżeli pojazd miał wadę prawną (stanowił własność innej osoby), to w takiej sytuacji termin na odstąpienie od umowy powinien być liczony od dnia stwierdzenia wady prawnej (ustalenia, że pojazd jest własnością innej osoby).

  6. Emila pisze:

    Witam. Ja jakby z innej beczki.
    Kupiłam auto, które było kradzione. Został nadany VIN.
    Czy teraz sprzedając to auto muszę poinformować kupującego o jego przeszłości?

    • Szymon_Wesling pisze:

      Szanowny Pani Emilio,

      Zgodnie z art 556§2 k.c. sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej, albo jeżeli jest obciążona prawem osoby trzeciej.
      W sytuacji, kiedy został zmieniony nr VIN, ale pojazd stanowi Pani własność – nie jest Pani odpowiedzialna za jakiekolwiek wady prawne tego pojazdu. W tym wypadku, kupujący nie może kierować do Pani jakichkolwiek roszczeń związanych z wadą prawną pojazdu. Należy jednak wskazać, że sprzedawca – przed zawarciem umowy jest obowiązany udzielić kupującemu potrzebnych wyjaśnień o stosunkach prawnych i faktycznych, dotyczących pojazdu. Wynika z tego, że powinna Pani poinformować konsumenta o przeszłości samochodu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


× 6 = 48