Szkoda majątkowa jako przesłanka odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone w związku z zatrzymaniem pojazdu jako dowodu rzeczowego

Nawiązując do poprzedniego artykułu zatytułowanego: Ogólne przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone w związku z zatrzymaniem pojazdu jako dowodu rzeczowego” w niniejszym artykule przybliżę znaczenie szkody jako jednej z przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone w związku z zatrzymaniem pojazdu jako dowodu rzeczowego.

Szkoda jest podstawową i jedną z najważniejszych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, zwłaszcza odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone w związku z zatrzymaniem pojazdu jako dowodu rzeczowego. Dlatego też niezbędnym jest powstanie takiej szkody w pojeździe zatrzymanym przez Policję bądź Prokuratora jako dowodu w sprawie.

Powszechnie przyjęte pojęcie szkody (zgodnie z przepisami prawa cywilnego) to uszczerbek o charakterze zarówno majątkowym, jak i niemajątkowym w prawnie chronionych dobrach poszkodowanego. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawo własności lub prawo korzystania z posiadanego pojazdu, osoby uprawnionej.

W przypadku zatrzymania pojazdu jako dowodu rzeczowego przez Policję lub Prokuratora najczęściej będziemy mięli do czynienia ze szkodą o charakterze majątkowym, czyli taką, która związana jest z kosztami, które jako osoba poszkodowana niezgodnym z prawem działaniem organów władzy publicznej ponosi celem np. naprawy pojazdu, doprowadzenia pojazdu do stanu sprzed zatrzymania, bądź koszty powstałe w związku z utratą wartości takiego pojazdu. Szkodą taką są również utracone korzyści związane z niemożnością korzystania z pojazdu np. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Szkoda majątkowa w pojeździe to na przykład:

–    uszkodzenia pojazdu – zarysowania, wgniecenia, pęknięcia;

– uszkodzenie powierzchni lakieru, pojawienie się korozji lub rdzy, parcenie poszczególnych elementów;

–   uszkodzenia mechaniczne, powstałe w skutek postoju pojazdu w jednym miejscu, oraz nie uruchamiania go przez długi czas.

Zrekompensowanie powstałych w pojeździe szkód, które to podlegają wynagrodzeniu powinny być ustalone zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Zastosowanie w tej kwestii ma przepis art. 361 ustawy Kodeks Cywilny, który stanowi, iż:

§ 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

§ 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje w art. 77 prawo do odszkodowania za bezprawne działanie organów państwa, stanowiąc, iż:

1. Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.

2. Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw.

Wskazać również należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001r., sygn. akt SK 18/00, który orzekł, iż:

art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, rozumiany w ten sposób, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, jest zgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”,

odpowiedzialność odszkodowawcza określona w art. 77 ust. 1 Konstytucji nie jest związana z działalnością konkretnych funkcjonariuszy, tak jak tego wymaga art. 417kc (szkoda wyrządzona przez funkcjonariusza przy wykonywaniu powierzonych mu czynności), ale z działalnością organu władzy publicznej – nie jest więc istotne, jakie było formalne usytuowanie (formalny status) w strukturze takiego organu bezpośredniego sprawcy szkody”.

Mając na względzie przytoczone powyżej przepisy stwierdzić należy, iż odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej, w tym przypadku odpowiedzialność za szkody wyrządzone w związku z zatrzymaniem pojazdu jako dowodu rzeczowego ponosi nie indywidualny funkcjonariusz publiczny lecz organ władzy publicznej. Tak więc za szkody w pojeździe przez zatrzymanie pojazdu jako dowodu rzeczowego przez Policję lub Prokuratora odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa, jako osoba prawna reprezentująca państwo jako właściciela majątku.

Zgodnie więc z powyższym przepisem szkoda stanowi nie tylko uszczerbek jako taki w pojeździe (uszczerbek w dobrach materialnych) lecz również szkoda obejmuje korzyści, które mógłbyś osiągnąć gdybyś posiadał cały czas swój pojazd (uszczerbek w dobrach niematerialnych). Szkoda o charakterze niemajątkowym to inaczej krzywda, której poświęcę więcej czasu w jednym z kolejnych artykułów.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Michał Stolarek

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


× 4 = 36